Sünnet Derisinin Darlığı (fimozis) ve Pipi İltihabı (Balonopostit)

Fimozis nedir?

Normal bir çocukta sünnet derisinin geriye doğru kolayca sıyrılması ve pipi ucunun tam olarak görülebilmesi gerekmektedir. Sünnet derisi, yani “prepisyum”un dar olmasına ve geriye doğru çekilememesine “fimozis” denilmektedir. Bu durumun yol açtığı en önemli sorunlar, çocuğun idrarını rahat yapamaması, idrar yaparken sünnet derisinin şişmesi ve idrar yolu enfeksiyonudur. Yeni doğan erkek bebeklerde sıklıkla fimozis durumu görülmektedir. Ancak bebeğin büyümesiyle  bir kısım bebekte fimozis kendiliğinden düzelebilmektedir.

Fimozisin çocuğuma zararı var mı?

Normalde sünnet derisinin altındaki salgılar ve ölü hücreler birleşerek “smegma” denilen peynir kırıntısı görünümünde parçacıklar oluşturmaktadır.  Bu smegmalar, sağlıklı bir çocukta küçük parçalar halinde pipinin ucundan idrarla dışarı atılır ve çoğu zaman herhangi bir probleme yol açmaz. Ancak bu salgı mikroplarla enfekte olduğunda sünnet derisi enfeksiyonuna (postit) veya hem penis hem de sünnet derisinin birlikte enfeksiyonunu tanımlayan balanopostite yol açabilmektedir. Bunu önlemek için zaman zaman sünnet derisinin sıyrılıp pipi baş kısmının temizlenmesi gerekir. Ancak pipi baş kısmı ve sünnet derisi arasındaki yapışıklıklar ve sünnet derisindeki darlık (yani  fimozis) pipi başının temizlenmesini ve işte bu salgıların dışarı atılmasını zorlaştırdığından iltihap oluşmasına zemin hazırlamaktadırlar. Neticede sünnet derisi geri sıyrılamadığı için smegma pipi ucunda birikmekte ve zamanla smegma kistleri oluşturmaktadır. Bu durum pipinin şişmesine, iltihaplanmasına ve hatta ateşli idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilmektedir. Ayrıca oldukça rahatsızlık veren bir durum olan fimozis, çocuğun idrar yaparken zorlanmasına, pipi ucunda kızarıklık ve kanamaya da sebep olmaktadır.

Fimozis niçin ve nasıl tedavi edilir?

Fimozisin en kesin tedavisi sünnettir. Bazı hekimler, pipi ucunun açılması işlemini uygulasalar da, eğer uyuşturmadan yapılırsa oldukça acı veren bir işlemdir ve çoğunlukla sünneti istemeyen Avrupa ülkelerinde sık yapılan bir uygulamadır. Ayrıca açma işleminden sonra pipide 3-4 gün süren şişlik, kızarıklıklar ve çatlaklar oluşmaktadır. Genellikle bir ay gibi kısa bir sürede sünnet derisi tekrar daralmaktadır. Bu nedenle çocuğa bir kez müdahale yapmak ve işlemi bir kez yaparak sünnet etmek çok daha akılcı görünmektedir. Sünnet öncesi zaten uyuşturma işlemi uygulanacağı için fimozis açılması için işlem uygulansa da çocuk acı duymayacaktır. Sünnet sonasında postit ve balanopostit denilen penis enfeksiyonları neredeyse hiç görülmemektedir.

Pipi iltihabı nasıl olur?

Eğer fimozisli sünnet derisi gevşemez ve pipi ucundan sıyrılabilecek duruma gelmezse bu çocuklarda iltihaplanmalar görülmektedir. Postit veya balanit-balanopostit sırasında sünnet derisi ve pipi ucu şişer ve kızarır. Ciddi enfeksiyonlarda pipi ucundan sarı renkte koyu kıvamlı iltihap gelir. Çocuğun idrar yapması zorlaşır, hatta hiç idrar yapamayabilir. Pipi ucundaki iltihap idrar yollarını da etkileyerek ciddi ateşli idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. Hijyenik şartlardaki bozukluk, çocuğun sürekli pipisiyle oynaması veya bağışıklık sistemini zayıflatan durumlarda da bu enfeksiyonlar görülebilmektedir.

Pipi iltihabı nasıl tedavi edilir?

Tedavideki temel prensip sünnet derisinin gevşetilip pipi ucunu temizlenmesidir. Bu nedenle ilk önerilen tedavi yöntemi sıcak oturma banyosudur. Çocuğun günde birkaç defa 10-15 dakika süreyle sıcak suya oturtulması gerekir. Antibiyotikli merhemler hem enfeksiyonun tedavisine yardımcı olur hem de sünnet derisinin gevşemesini sağlar. Ciddi enfeksiyonlarda ağızdan antibiyotik kullanmak gerekebilir. Tedaviden daha önemli olan şey enfeksiyonun olmasını engellemektir. Bu nedenle, özellikle pipisinin ucu dar olan erkek çocukların doğduktan sonra en kısa sürede sünnet olması özellikle önerilmektedir.